Các tuyển thủ cùng đại biểu tại buổi gặp mặt Đoàn Thể thao Người khuyết tật Việt Nam trước ASIAN Para Games 2026, ngày 8/10 tại Trung tâm Huấn luyện Thể thao Quốc gia ở TP.HCM. Ảnh: Anh Thư

Hai buổi tập cho một khát vọng

Hai buổi mỗi ngày. Trong chia sẻ của "kình ngư" Lê Tiến Đạt trước ASIAN Para Games 2026, lịch tập được nhắc đến giản dị như thế. Anh cùng đồng đội hoàn thành giáo án, hướng tới thành tích tốt nhất; đồng thời ghi nhận điều kiện ăn, ở, tập luyện tại Trung tâm Huấn luyện Vận động viên trẻ Quốc gia ở Đà Nẵng. Theo huấn luyện viên Nguyễn Đăng Viễn, những tuyển thủ đạt chuẩn châu Á được tập theo giáo án riêng, kết hợp tập dưới nước và hỗ trợ trên cạn.

Những chi tiết ấy đưa người đọc đến gần đời sống của một vận động viên: có mục tiêu chuyên môn, có phương pháp rèn luyện, có yêu cầu phải hoàn thành. Thành tích được chuẩn bị bằng công việc đều đặn, bằng khả năng lặp lại một động tác cho chính xác hơn, bằng sự kiên trì với một kế hoạch dài ngày.

Trước mỗi giải đấu, người hâm mộ thường hỏi có thể giành bao nhiêu huy chương. Nhưng cũng đáng để hỏi: vận động viên đã được chuẩn bị như thế nào? Họ có đủ điều kiện phát triển khả năng của mình hay chưa? Những câu hỏi ấy giúp sự cổ vũ đi sâu hơn vào công sức của người thi đấu.

Theo thông tin thành lập đoàn do Ủy ban Paralympic Việt Nam công bố ngày 30/9, Việt Nam có 21 vận động viên tranh tài ở 5 môn: Điền kinh, Bơi, Cử tạ, Bóng bàn và Cầu lông. ASIAN Para Games tại Aichi–Nagoya (Nhật Bản) khai mạc ngày 18/10. Đây là chặng thi đấu phía trước; những kỳ vọng về thành tích còn phải được kiểm chứng trên sân đấu.

Điều đã hiện hữu là công sức chuẩn bị và sự chủ động của những con người muốn góp phần làm rạng danh Thể thao Việt Nam. Đặt họ ở trung tâm cũng có nghĩa là nhìn nhận đầy đủ tư cách vận động viên: có tài năng để phát triển, có mục tiêu để theo đuổi, có tiếng nói cần được lắng nghe trong chính hành trình của mình.

Màu áo của người cống hiến

Trong bức ảnh tại buổi gặp mặt ngày 8/10, những nắm tay cùng giơ lên giữa sắc đỏ áo đội tuyển. Nụ cười, cử chỉ quyết tâm và lá cờ trên ngực áo tạo nên một khoảnh khắc đáng nhớ trước cuộc tranh tài. Đó là hình ảnh những người đang sẵn sàng thực hiện công việc của mình.

Tại cuộc gặp này, lực sĩ Lê Văn Công nói về niềm tự hào và trách nhiệm khi khoác áo đội tuyển, về quyết tâm thi đấu tập trung, mang vinh quang về cho Tổ quốc. Các tuyển thủ cũng được quán triệt yêu cầu thi đấu trung thực, cao thượng, tuân thủ quy định phòng, chống doping.

Từ lời của người trong cuộc, có thể thấy rõ điều họ muốn gửi gắm: được cống hiến bằng năng lực và bản lĩnh. Sự ghi nhận xứng đáng cần dành cho kỹ thuật, chiến thuật, tính kỷ luật và cách họ ứng xử trong thi đấu. Mỗi thành tích có một giá trị chuyên môn, mỗi cuộc tranh tài còn cho thấy phẩm chất của người đại diện cho đất nước.

Đó cũng là nơi thể thao góp phần bồi đắp văn hóa Việt Nam. Tinh thần trung thực, sự tôn trọng đối thủ, ý thức chịu trách nhiệm với màu áo quốc gia được thể hiện bằng hành động cụ thể. Công chúng có thể tìm thấy trong những hành động ấy một nguồn năng lượng tích cực: làm tốt phần việc của mình, chuẩn bị nghiêm túc cho mục tiêu đã chọn và bền bỉ theo đuổi điều có ý nghĩa.

Sự quan tâm của xã hội vì thế cần có chiều dài. Theo dõi vận động viên từ quá trình chuẩn bị đến lúc thi đấu, hiểu giá trị của một thông số được cải thiện, trân trọng cả những nỗ lực chưa đổi thành huy chương, đó là cách xây dựng một nền văn hóa cổ vũ có hiểu biết.

Khi người thi đấu cảm nhận công sức của mình được nhìn thấy đầy đủ, sự cổ vũ sẽ trở thành một nguồn động viên thiết thực.

Cơ hội cần đến trước thành tích

Từ những tuyển thủ đang chuẩn bị dự Đại hội châu Á, một câu hỏi rộng hơn được đặt ra: Người khuyết tật muốn bắt đầu chơi thể thao ở địa phương sẽ tìm đến đâu?

Một người có thể yêu thích Bơi, Bóng bàn hay Cầu lông từ lâu, nhưng để bắt đầu, họ cần thông tin rõ ràng, địa điểm có thể tiếp cận và người hướng dẫn phù hợp. Con đường phát hiện tài năng cũng bắt đầu từ những điều kiện ban đầu ấy.

Chỉ thị số 14-CT/TW ngày 22/9/2026 của Ban Bí thư yêu cầu chuyển mạnh tư duy, chính sách theo hướng bảo đảm quyền bình đẳng, ưu tiên cơ hội hòa nhập và phát triển; lấy sự tham gia, khả năng hòa nhập, chất lượng sống của người khuyết tật làm thước đo hiệu quả. Trong lĩnh vực thể thao, Chỉ thị đặt mục tiêu phát triển thiết chế, câu lạc bộ và tạo điều kiện thuận lợi cho người khuyết tật tập luyện.

Định hướng ấy cần được cụ thể hóa ngay tại nơi người dân sống. Một cơ sở thể thao có lối vào thuận tiện, khu thay đồ phù hợp, thông tin dễ tiếp cận và lịch tập ổn định sẽ mở thêm cơ hội tham gia. Huấn luyện viên được trang bị kiến thức cần thiết có thể giúp người mới lựa chọn cách tập phù hợp với khả năng và mục tiêu của họ.

Việc thiết kế những điều kiện đó cần có sự tham gia của chính người sử dụng. Họ hiểu rõ trở ngại mình gặp phải, có thể góp ý về cách tổ chức và chủ động cùng xây dựng hoạt động. Người dân được thụ hưởng một môi trường tốt hơn, đồng thời góp phần tạo nên môi trường ấy.

Ở cấp đội tuyển, câu chuyện kế cận cũng đòi hỏi sự quan tâm dài hạn. Trong trao đổi trước ASIAN Para Games, huấn luyện viên Nguyễn Đăng Viễn nêu khó khăn về tuổi của nhiều tuyển thủ bơi và lực lượng trẻ kế cận. Nhận định này nhắc tới một việc cần làm bền bỉ: mở rộng cơ hội ban đầu, phát hiện khả năng và tạo lộ trình để người có năng khiếu tiến xa hơn.

Không phải ai đến với thể thao cũng chọn con đường thành tích cao. Có người muốn được vận động, giao lưu, có thêm một sinh hoạt yêu thích trong tuần. Những lựa chọn ấy đều xứng đáng được tôn trọng. Một nền thể thao phát triển cần đủ rộng để đón nhận nhiều mục tiêu, nhiều khả năng và nhiều cách tham gia.

Hai buổi tập mỗi ngày của những tuyển thủ đang chuẩn bị tranh tài gợi một niềm tin giản dị: Khát vọng có thể lớn lên từ công việc đều đặn, khi con người được tạo điều kiện để phát triển. Cổ vũ cho họ ở đấu trường châu Á, chúng ta cũng có thể bắt đầu một việc gần hơn, mở thêm cơ hội cho người muốn đến sân tập ngay tại cộng đồng mình.

Tầm vóc Thể thao Việt Nam được vun đắp từ cả hai phía ấy: những người nỗ lực tiến xa và một xã hội sẵn lòng mở đường cho tài năng.

Nguyễn Đỗ